Kalan yerimin erişimi iyileşse de alanı ekonomik kullanıma yetmiyorsa değer kazanmış sayılır mı?

Hayır; erişimin iyileşmesi tek başına kalan yerin değer kazandığını göstermez. Daha kolay girilen fakat mevcut ekonomik kullanımı sürdüremeyecek kadar küçülen bir bölümde, olumlu erişim etkisiyle alan kaybının olumsuz etkisi birlikte değerlendirilmelidir. Sonuç, “yol geldi” veya “alan küçüldü” denilerek değil, kalan bölümün önceki ve sonraki değeri gerekçelendirilerek bulunur.

Önceki kullanımın hangi alana ihtiyaç duyduğunu ve geriye ne kadar kullanılabilir alan kaldığını gösterin. Tarım yapılıyorsa üretim düzeni, makineyle çalışma ve dönüş alanı; mevcut bir tesis varsa hizmet verdiği alan ve kalan kapasite ilişkisi incelensin. Yeni girişin gerçekten ve hukuken kullanılabilir olup olmadığı da açıklansın. Bilirkişiden, girişteki iyileşmenin küçülen alandaki kullanım sorununu hangi ölçüde giderdiğini belirtmesini isteyin. Her taşınmaz için geçerli tek bir “ekonomik asgari alan” varsayılamaz.

Kamulaştırılan bölümün temel değeri belirlenirken projenin yaratacağı gelecekteki fiyat artışı hesaba katılmaz. Kalan bölümde kamulaştırma nedeniyle gerçekten oluşan artış ise ayrı değerlendirilir; bu nedenle yapılacak indirim, alınan bölümün bedelinin yüzde ellisini aşamaz. Kalan yerde net değer eksilmesi varsa bu eksilme bedel hesabına eklenir. Kalan kısmın yararlanmaya elverişsizliği nedeniyle onun da alınmasını istemek ise ayrı koşullara bağlıdır: Kamulaştırma işlemine karşı idari dava açılmamış olması ve kararın tebliğinden itibaren en geç otuz gün içinde yazılı başvuru gerekir. Küçük kalmak, bu koşullar incelenmeden otomatik tam bedel hakkı sağlamaz.