İdarenin tespiti ekimden önce, müdahale ekimden sonra olduysa hangi ürün envanteri esas alınır?

Ekimden önce düzenlenen tutanak, daha sonra ekilen ve müdahale sırasında tarlada bulunan ürünü tek başına yok saydırmaz. Ürün zararında müdahale günündeki gerçek durumun da belirlenmesini isteyin. Ancak “son tespit her zaman geçerlidir” diye tek bir envanter seçmek de doğru değildir: Ekim, mahkemenin tescil kararı ve fiilî giriş tarihleri ayrı ayrı önem taşır.

Eski tespitin tarihini, ekim tarihini ve iş makinelerinin giriş gününü aynı sırada gösterin. Ekim ve bakım kayıtları, tarihli fotoğraflar, tohum ve gübre belgeleri ile varsa tarımsal kayıtları parselinizle eşleştirin. Yeni tutanakta ürün cinsi, ekili alan, gelişme durumu ve kurtarılan ürün yer alsın. Fatura tek başına bütün ürünün bu parsele ekildiğini kanıtlamaz; eski tutanağın eksik kaldığı durum somutlaştırılmalıdır.

Arazi bedelinin değerleme tarihiyle sonradan kaybedilen mevcut ürünün tespiti aynı hesap değildir. Kanun, ekili arazinin boşaltılmasını kural olarak hasat sonuna bırakır; beklenemiyorsa mahkemece takdir edilen ekin bedelinin karşılanmasını düzenler. Aynı ürün kamulaştırma hesabında zaten karşılanmışsa ikinci kez ödenmez. Tescil kararından sonra yeni ekim yapılmasına ve bunun değerinin dikkate alınmamasına ilişkin sınırlama da ayrıca kontrol edilmelidir.

İdareye ve dava açılmışsa mahkemeye, ilk envanterin neden müdahale gününü yansıtmadığını yazılı bildirin. Alanın sürülmesi veya ürünün kaldırılmasıyla deliller kaybolacaksa delil tespiti koşullarını gecikmeden değerlendirin. Tespit, ürünün varlığını ve kaybı araştırır; tek başına bütün sezonun brüt satış tutarının ödeneceği anlamına gelmez.