Yargılamanın iadesi isteğini kararı veren mahkemeye mi sunarım?

Hukuk Muhakemeleri Kanununda düzenlenen yargılamanın iadesi yolundan söz ediyorsanız, talep dilekçesi kararı veren mahkemece incelenir. Bu nedenle önce kaldırılmasını istediğiniz hükmün tam olarak hangisi olduğunu belirleyin. Dosyanın geçmişte bir üst mahkemeye gitmiş olması veya elinizde bir onama ya da bozma kararı bulunması, tek başına iade başvurusunun hangi mahkemede inceleneceğini söylemeye yetmez.

İlk derece ve varsa üst mahkeme kararlarını, bozma sonrasında verilmiş yeni hükmü ve kesinleşme kaydını tarih sırasıyla birlikte inceleyin. Hangi hükmün hangi kısmına karşı iade istediğiniz açık olsun. Yalnız eski dosya numarasına veya son gelen yazının başlığına bakarak başka bir mahkemeye genel bir “yeniden inceleme” dilekçesi vermek yerine, başvuruyu hedef hükme bağlayın.

Doğru mahkemeye başvurmak, iade koşullarının oluştuğu anlamına gelmez. Mahkeme; hükmün kesin veya kesinleşmiş olup olmadığını, ileri sürdüğünüz sebebin kanunda sayılanlardan olup olmadığını ve sürenin korunup korunmadığını öncelikle inceler. Süre, dayanılan sebebe göre farklı olaylardan başlayabilir. Bedeli yalnız düşük bulmakla, kanuni bir iade sebebini belgeleriyle ortaya koymak aynı şey değildir.

Bu başvuru hükmün icrasını kendiliğinden durdurmaz; durdurma gerekiyorsa ayrıca talep ve kanuni koşullar değerlendirilir. Buradaki açıklama Hukuk Muhakemeleri Kanunundaki yargılamanın iadesine ilişkindir; Anayasa Mahkemesinin ihlal sonrası yeniden yargılama kararlarının uygulanması bu cevabın kapsamı dışındadır.