Hukuki el atma davam Yargıtayda onandı ama karar düzeltme sürerken kanun yargı yolunu değiştirdi; onanmış olmak her durumda davanın eski mahkemede kalmasını sağlar mı?

Hayır. Özellikle eski karar düzeltme sistemine tabi bir dosyada, Yargıtayın onama kararı vermiş olması ile kararın kesinleşmesi aynı anlama gelmeyebilir. Karar düzeltme incelemesi sürüyorsa, sonradan yürürlüğe giren usul veya yargı yolu değişikliğinin dosyaya etkisi ayrıca incelenir.

Anayasa Mahkemesinin hukuki el atmayla ilgili eski bir uyuşmazlığında, tazminata ilişkin karar önce onanmış; karar düzeltme sürerken yürürlüğe giren düzenleme nedeniyle daha sonra görevsizlik sonucu doğmuştur. Mahkeme, henüz kesinleşmemiş onama kararının başvurucuya davanın mutlaka eski yargı kolunda görülmesini sağlayan bir hak vermediğini değerlendirmiştir. Bu değerlendirme, o dosyanın kanun değişikliği ve başvuru koşullarına ilişkindir.

Bu sonuç, kazanılmış her davanın sonradan çıkarılan kanunla ortadan kaldırılabileceği anlamına gelmez. Kararın gerçekten kesinleşip kesinleşmediği, değişikliğin yalnız görev ve usule mi yoksa hakkın esasına mı ilişkin olduğu, geçiş hükmü ve başka mahkemeye başvurma imkânı önemlidir. Anılan kararda da yeni yargı kolunda dava açma imkânının korunmuş olması değerlendirilmiştir.

Önce onama ve karar düzeltme kararları ile kesinleşme bilgisi yan yana konulmalı, sonra ilgili değişikliğin yürürlük ve geçiş hükümleri incelenmelidir. Eski bir hukuki el atma kararında görevli görülen mahkeme, bugünkü her uyuşmazlığın da görevli mahkemesi kabul edilmemelidir. Sorunun cevabı, dosyanın hangi aşamada hangi kurala tabi olduğuna bağlıdır.