Kurum cevabında belgenin arşivden bulunamadığı yazıyor; bu olgunun yokluğu sayılır mı?

Hayır; 'arşivde bulunamadı' cevabı tek başına belgenin anlattığı olayın hiç gerçekleşmediğini kanıtlamaz. Bu cevap, yapılan araştırmada belgenin elde edilemediğini gösterir. Kurumun 'böyle bir işlem hiç yapılmadı' demesiyle, kayıtların eksik olması veya belgenin bulunamaması aynı şey değildir.

Kurumdan hangi tarih aralığı, birim ve kayıt bilgileriyle arama yapıldığının; belgenin neden sunulamadığının açıklanmasını mahkeme aracılığıyla isteyin. Elinizde belgeye atıf yapan yazı veya kayıt numarası varsa sunun. Mahkemece ibrazına karar verilen belge verilemiyorsa bunun sebebi delilleriyle açıklanmalıdır; başka bir kurumda örneği bulunabileceğini gösteren somut bilgi de araştırmaya yardımcı olabilir.

Belgenin bulunamaması ispat yükünü kendiliğinden tersine çevirmez. Kanunda özel hüküm yoksa ileri sürdüğü olaydan kendi lehine hak çıkaran taraf bunu ispatlamakla yükümlüdür. Diğer deliller ve varsa kanuni karineler birlikte değerlendirilir. Bir tarafın ibraz kararına uymamasına bağlanan sonuçlar da ayrı şartlara tabidir; her olumsuz arşiv cevabı karşı tarafın anlatımının otomatik kabulü değildir.