Hattın yeri çizimde farklı arazide farklıysa irtifak geometrisi hangi ölçümle belirlenir?

Çizimle arazideki hat farklı görünüyorsa, kayıtlı parsel ve irtifak sınırlarıyla mevcut tesisin konumu teknik olarak karşılaştırılmalıdır. Belgelerle saha ölçülerinin aynı yeri ve karşılaştırılabilir ölçüm dayanağını göstermesi önemlidir. Bir telefon haritası, göz kararı çizgi veya yalnız direkler arasındaki uzaklık, hukuki irtifak geometrisini kesinleştirmez. Sahadaki tesisin yeri de kayıtlı hakkı kendiliğinden değiştirmez.

Güncel tapu kaydını, irtifakın kuruluş belgesini ve ek planını, kadastro paftasını, hattın onaylı güzergâh projesini ve varsa revizyonlarını birlikte alın. Yetkin harita ölçümünde belge tarihleri, parsel kimliği, koordinat sistemi ve ölçünün hangi noktaları gösterdiği açık olsun. Eski çizimle yeni revizyonun karşılaştırılması veya farklı koordinatların dönüşümsüz kullanılması, gerçekte olmayan bir kayma izlenimi verebilir. Teknik rapor farkın belge sürümünden mi, ölçümden mi, yoksa tesisin farklı yapılmasından mı kaynaklandığını açıklamalıdır.

Hak kapsamı açıkça tescilden anlaşılıyorsa tescil esas alınır; açık değilse tescilin sınırları içinde kuruluş sebebi ve kanundaki diğer ölçütler değerlendirilir. Bu nedenle “hat artık burada” denilerek yeni şeridin hukuken edinildiği kabul edilemez. Ölçülü karşılaştırmada kayıtlı sınır, onaylı proje ve fiilî tesis ayrı gösterilsin; kapsam dışı kullanım iddiası varsa hangi bölümde olduğu belli olsun.

Bedel raporuna itirazda yalnız iki çizimin farklı olduğunu değil, doğru geometriye göre hangi alanın veya kullanımın yanlış hesaplandığını belirtin. Teknik ölçüm, sicili düzeltme veya ilave hak edinme işleminin yerine geçmez; fazla kullanım iddiasının hukuki niteliği ayrıca incelenir. Bilirkişiden açıklama veya tamamlayıcı inceleme istenebilir, fakat her çizim farkı otomatik ek bedel doğurmaz.