Toplulaştırma puanına tarlamdaki kuyuyu ve serayı katmamışlar; bunlar puanda yok diye üzerlerindeki hakkım da mı yok sayılır?

Hayır. Kuyunun veya seranın arazi derecelendirme puanına eklenmemiş olması, tek başına o tesisle ilgili bütün hakkınızın yok sayıldığı anlamına gelmez. Toplulaştırma yönetmeliği sabit tesisleri derecelendirme hesabının dışında tutar. Arazinin denklik hesabıyla mevcut tesisin tespiti ve korunması ayrı başlıklardır; önce kuyunun ve seranın sabit tesis listesinde nasıl gösterildiğini öğrenin.

Derecelendirme, toprağın ve konumun özellikleriyle alanı birlikte kullanarak eski arazi yerine verilecek yeni alanın hesabını kurar. Sabit tesislerde ise mümkün olduğunca eski malikine bırakacak planlama, yeri değiştirilemeyenin korunabilmesi ve korunması gereken tesisli parsellerde farklı karşılama seçenekleri düzenlenmiştir. Bu nedenle “puanıma ekleyin” talebi her durumda doğru çözüm olmayabilir; sorunun eksik tesis tespiti mi, yanlış arazi puanı mı, yoksa yeni dağıtımın tesisi korumaması mı olduğunu ayırın.

Kuyunun ve seranın konumunu, yapım tarihini, mevcut durumunu ve size ait olduğunu destekleyen proje, izin, yapım ve kullanım kayıtlarını sunun. Ortofoto ve sabit tesis tespit listesiyle bunları karşılaştırın. DSİ veya proje idaresinden tesisin hangi işlemle korunacağını; korunamayacaksa hangi hüküm ve çözümün değerlendirildiğini yazılı açıklamasını isteyin. Yönetmelikteki ödeme imkânını, her tesise koşulsuz ve tam piyasa bedeli ödeneceği şeklinde okumayın.

Önemli sınır yapım tarihidir: Toplulaştırma kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra yapılan sabit tesisler dikkate alınmaz ve ihtilaf hâlinde tazminata konu olmaz. Eski projelerin geçiş hükümleri de incelenmelidir. Derecelendirme ve parselasyon askıları ayrı olduğundan, tesis meselesini yalnız puan itirazına yazıp diğer ilanları takip etmeyi bırakmayın; hangi işlemin düzeltilmesini istediğinizi belgeleriyle belirtin.