İdarenin kira gelirine haciz konulabilir mi?

Konulabilir; fakat yalnızca gelirin ‘kira’ olarak adlandırılması haczin mutlaka geçerli olacağı anlamına gelmez. Önce borçlu idarenin türü belirlenmelidir. Belediyeye ilişkin haciz kuralları bütün kamu idarelerine aynen uygulanmaz; devlet malları ve özel kanunla haczi yasaklanan mallar için ayrıca koruma vardır.

Belediyenin kira alacağı, sırf belediyeye ait olduğu için vergi, resim veya harç geliri sayılmaz. Buna karşılık belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile kanunun özel olarak koruduğu gelirleri haczedilemez. Sadece ‘kamu hizmetine tahsis edildi’ kararı alınmış olması, paranın fiilen o hizmette kullanıldığını göstermeye yetmez. Yargıtayın kira gelirine ilişkin kararlarında bu kullanımın hesap ve harcama belgeleriyle araştırılması, haczedilmezliği ileri süren belediyenin de dayanağını ispatlaması gerektiği belirtilmiştir. Vergiden muafiyet de tek başına hacizden muafiyet değildir.

Kiracının henüz belediyeye ödemediği kira alacağı ile tahsil edilip banka hesabına yatırılmış para aynı biçimde değerlendirilmez. Yargıtay, üçüncü kişilerdeki kira alacağı ve karma banka hesabını incelediği bir kararında, önceki yaklaşımını değiştirerek haczedilebilir gelirlerle korunan gelirlerin sürekli karıştığı hesabın kaynağını ispatlayamayan belediyenin haczedilmezlik iddiasını kabul etmemiştir. Ancak bundan ‘her karma hesapta bütün idareler haczedilmezlikten vazgeçmiş sayılır’ sonucu çıkarılamaz; kurum, haczedilen alacağın veya paranın niteliği ve hesap hareketleri belirleyicidir.

Haciz talebinde kira sözleşmesini, kiracıyı, kira dönemini ve alacağın henüz kiracıda mı yoksa hangi hesapta mı bulunduğunu mümkün olduğunca somutlaştırın. Hesaba haciz söz konusuysa gelir girişleri ve kullanım belgelerinin incelenmesini isteyin. Belediyeye hacizden önce borca yeterli mal göstermesi için bildirim yapılması ve on günlük sürenin gözetilmesi kuralı da önemlidir. Anayasa Mahkemesinin iptali nedeniyle haciz yalnızca belediyenin gösterdiği mallarla sınırlı değildir; fakat bu, kanunen korunan malların da haczedilebileceği anlamına gelmez. Ayrıca elinizdeki alacağın takip edilebilir hâle gelmesi ve varsa kamulaştırmaya özgü ödeme veya takip koşulları, kira gelirinin haczedilebilirliğinden ayrı değerlendirilir.