Tescilli binamın özel süslemeleri korunacaksa standart yenileme maliyeti gerçek özellikleri karşılar mı?

Standart bir yenileme maliyeti, tescilli binadaki özgün süsleme ve özel işçiliği gerçekten kapsıyorsa kullanılabilir; kapsamıyorsa yalnız standart metrekare fiyatıyla yetinilmesi açıklanmalıdır. Taş, ahşap, kalem işi veya başka özgün imalatın mevcut fiziksel niteliği ile binanın eskilik, enderlik ve sanat değerinin hukuki değerlendirmesi ayrı meselelerdir.

Koruma kurulu kararını, yapı grubunu, rölöve ve onaylı restorasyon belgelerini, süslemelerin fotoğraf ve ölçülerini sunun. Hangi unsurun mevcut olduğu, korunacağı ve maliyet kaynağında nasıl temsil edildiği uzmanlıkla gösterilsin. Koruma mevzuatı bazı işlerde uzman uygulamayı özellikle düzenler. Yaklaşık maliyet tebliğinin ortalama malzeme kabulleri ve sınıfta tereddüt hâlindeki imalat hesabı dikkate alınabilir; ancak varsayılan bütün restorasyon bütçesi otomatik kamulaştırma bedeli değildir.

Özel kanunda eskilik, enderlik ve sanat değerini bedel hesabı dışında bırakan açık hüküm bulunmaktadır. Buna karşılık Anayasa Mahkemesi, değere etkisi olabilecek bu özelliklerin bütünüyle dışlanması nedeniyle mülkiyet hakkı ihlali tespit etmiş ve ilgili dosyalarda yeniden yargılama yolunu göstermiştir. Bu bireysel başvuru kararı hükmü kendiliğinden iptal etmiş değildir; her tescilli binaya sabit oranlı ek bedel de vermemiştir.

Rapora itirazda hangi gerçek imalatın standart hesapta eksik kaldığını ve özgün özelliklerin değere etkisinin neden araştırılması gerektiğini ayrı açıklayın. Mahkemenin bu anayasal sorunu dosyanızda nasıl ele alacağını değerlendirtin. Teknik maliyet farkını göstermeden sadece “tarihî bina” diye artırım istemek de, standart sınıf seçilmiş diye bütün özgün değerin karşılandığını varsaymak da yeterli değildir; aynı özellik farklı kalemlerde tekrar sayılmamalıdır.