Adli yardım alırsam davayı kaybettiğimde hiçbir masraf ödemez miyim?

Hayır. Mahkemeden adli yardım almak, davayı kaybetseniz bile hiçbir masraf ödemeyeceğinize ilişkin bir garanti değildir. Yardım, yargılama sırasında giderlerden geçici muafiyet ve gerekli giderlerin avans olarak karşılanmasını sağlar; dava sonunda hangi giderin kime yükletileceği ayrıca belirlenir. Yardım kararının kaldırılmasıyla davanın aleyhinize sonuçlanması da farklı durumlardır: Yardım kaldırılmamış olsa bile giderlerin son hesabı yapılabilir.

Adli yardım nedeniyle ertelenen giderler ve Devletçe ödenen avanslar, dava veya takip sonunda haksız çıkan kişiden tahsil edilir. Bu yüzden kararın gider bölümünü okuyun: Hangi harç ertelenmiş, hangi bilirkişi veya keşif gideri Devletçe ödenmiş, hangisi zaten karşılanmış? Kamulaştırma Kanununun idareye yüklediği özel giderler ayrıca dikkate alınmalıdır. “Davayı kaybettim” sözü, bütün dosya masraflarının istisnasız size geçtiğini göstermez.

Ayrıca, davanın türü ve uygulanacak özel kurallar elveriyorsa karşı taraf lehine yargılama gideri veya vekâlet ücreti hükmedilmesi gündeme gelebilir. Adli yardım, böyle bir yükümlülüğü her durumda ortadan kaldırmaz. Mahkemenin karşı taraf lehine hükmettiği vekâlet ücreti, kendi avukatınızla yaptığınız ücret sözleşmesinden doğan borçla aynı şey değildir. Bununla birlikte her kamulaştırma dosyasında malike karşı vekâlet ücreti çıkacağı da söylenemez; özel gider kuralları ve somut hüküm incelenmelidir.

Adli yardımdan yararlanan kişi haksız çıkarsa mahkeme, uygun görürse giderlerin en çok bir yıl içinde aylık eşit taksitlerle ödenmesine karar verebilir. Ayrıca Devletçe ödenen veya muaf tutulan giderlerin tahsilinin kişiyi mağdur edeceği açıkça anlaşılırsa hükümde tamamen veya kısmen ödeme muafiyeti tanınabilir. Bunlar kendiliğinden doğan haklar değildir; mali durum ve talep değerlendirilmelidir. Bu muafiyet, Devletçe ödenen veya muaf tutulan giderlerin tahsiline ilişkindir; karşı taraf lehine hükmedilmiş her tutarın da silindiği anlamına gelmez.

Yardım kararını, esas hükmün gider bölümünü ve varsa sonradan gelen tahsil yazısını birlikte saklayın. Talep edilen tutarın hangi kaleme ve hangi karara dayandığını kontrol edin. Mahkemenin talebi üzerine baronun görevlendirdiği avukatın ücreti yargılama gideri olarak Hazineden ödenir; bunu özel bir avukatlık ücret sözleşmesiyle karıştırmayın. Yalnız “adli yardım aldım” diyerek bir tahsil bildirimini cevapsız bırakmayın.