1956'dan önce yapılmış tesis parselin yalnızca küçük bölümündeymiş; tüm tapuyu idareye geçirebilirler mi?

Yalnız parselin küçük bir bölümünde eski tesis bulunması, bütün parselin aynı koşullarla idareye geçeceğini kendiliğinden göstermez. Güncel özel hüküm, 8 Ekim 1956 tarihine kadar kanundaki biçimde fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş taşınmazlarla ilgilidir. Bu nedenle idarenin tescil istediği alanın tamamının o tarihsel tahsisin kapsamında olup olmadığı açıklanmalıdır.

Kanun, kamu hizmetinin nitelik ve amacına uygun tesis veya yapı inşasını fiilî tahsis kabul eder. Ancak inceleme yalnız binanın duvarlarının kapladığı metrekareye indirgenemez; hizmete gerçekten ayrılmış alanın kapsamı araştırılır. Bunun tersi de geçerlidir: Bir bina veya tesis var diye dokunulmamış bütün tarla, kanıt gösterilmeden aynı tahsise dâhil sayılamaz.

Eski tesis planını, yapım ve kullanım kayıtlarını, tarihli hava fotoğraflarını ve kadastro paftalarını bugünkü parsel üzerine birlikte uygulatın. Tesisin bulunduğu bölüm, onunla bağlantılı olduğu ileri sürülen alan ve geriye kalan kısmı ayrı gösterin. Sonradan genişletilen veya ilk kez kullanılan alan varsa tarihini ayrıca belirleyin; bugünkü hizmet alanını olduğu gibi eski tarihe taşımayın.

Tapulu taşınmazlar bakımından güncel hüküm, idarenin talebi üzerine açılacak davayla tescili düzenler. Davada idareden hangi alan için hangi tarihsel delile dayandığını açıklamasını isteyin. Bu özel rejimde bedel taleplerine ilişkin ağır tarih sınırlamaları da bulunduğundan, önce gerçekten kapsamda kalan alan doğru belirlenmelidir. Kapsam dışında kalan bölümün hangi başka edinim veya müdahale rejimine tabi olduğu ayrıca incelenir; yalnız alan itirazı yapmak otomatik bedel ya da tapu iadesi sağlamaz.