Kuyularım atıl olsa bile yanımdaki dereden üretim döneminde bütün tarlayı sulayabiliyorsam kuru arazi kabulü yeterince araştırılmış olur mu?

Yalnız kuyuların atıl olmasına bakılarak kuru arazi sonucuna varılması yeterli olmayabilir. Değerleme döneminde dereden hukuken ve fiilen yararlanarak üretimin gerektirdiği su bütün tarlaya sağlanabiliyorsa bu olanak araştırılmalıdır. Önemli olan yalnız bir sulama aracının çalışması değil, arazinin mevcut koşullarındaki gerçek üretim kapasitesidir.

Derenin ürünün su istediği dönemdeki debi ve sürekliliğini, sulama bağlantısını, kullanılan alanı ve kullanım dayanağını gösterin. Sulama ve üretim kayıtları, tarihli görüntüler, mevcut tesis ve ilgili kurum bilgileri birlikte değerlendirilsin. Bir gün su görülmesi bütün üretim dönemine yeterliliği kanıtlamaz; bazı bölümlere ulaşmıyorsa tüm parsel aynı koşulda sayılmasın. Suyu ulaştırma gideri de gelir hesabında yok sayılmamalıdır.

Bilirkişiden atıl kuyuyla dereden mevcut sulamayı ayrı açıklamasını, kabul ettiği ürün, verim ve giderlerin gerçek su düzeniyle uyumunu göstermesini isteyin. Olağan kamulaştırma bedelinde başka bir özel uygulamanın “yalnız devlet sulaması” ölçütünü gerekçesiz kullanmayın. Buna karşılık her ürünün her yıl kesintisiz sulanabileceğini de varsaymayın; teknik olarak doğrulanan alan ve dönem üzerinden net gelir değerlendirilmelidir.