Çevre düzeni tarifeye dâhil değilse raporda tamamen unutulması nasıl gösterilir?

Önce tarifede dışarıda bırakılan çevre düzenlemesiyle, raporda gerçekten hesaba katılmamış mevcut imalatı eşleştirin. Bir giderin bina birim maliyetine dâhil olmaması, onun değersiz olduğu anlamına gelmez; fakat her çevre düzenleme harcamasının faturadaki tutarıyla ayrıca ödeneceğini de göstermez. Kamulaştırma hesabında mevcut değer unsurları ve kullanılan yöntemin kapsamı açıklanmalıdır.

2026 yapı yaklaşık maliyetleri tebliğinde peyzaj, bahçe sulama, yağmur suyu drenajı, çevre aydınlatması, ihata duvarları ve ada içi yollar gibi çevre düzenlemeleri yapı birim maliyetinin dışında tutulur. Önce raporun gerçekten bu kaynağı kullanıp kullanmadığına ve değerleme bakımından hangi yılın esas alındığına bakın. Başka bir fiyat hesabında aynı kapsamın bulunduğunu kendiliğinden varsaymayın.

Eksik olduğunu düşündüğünüz unsurları yerlerini gösteren kroki üzerinde numaralandırın. Her biri için fotoğrafı, ölçü veya proje bilgisini, yapım tarihini ve raporda karşılık gelen satırı gösterin; satır yoksa bunu açıkça belirtin. Örneğin bahçe sulama hattının varlığını belgeleyip bina hesabında mı, ayrı tesisat kaleminde mi karşılandığını sorun. Yalnız toplam bedelin düşük olduğunu söylemek yerine, hangi mevcut unsurun inceleme dışında kaldığını gösterin.

Bilirkişiden bu unsurların kapsamını ve miktarını, kime ait olduklarını, kamulaştırmadan nasıl etkilendiklerini ve gerekiyorsa ayrı değer hesabını açıklamasını isteyin. Yıpranma, elde kalan kısımlar ve başka kalemlerde karşılanan değerler dikkate alınmalıdır. Aynı düzenleme hem arazi veya başka tesis hesabında karşılanıp hem de açıklamasız biçimde yeniden eklenmemelidir; gelecekte yapmak istediğiniz düzenlemeyi mevcut kayıp gibi göstermeyin.