Tarihi yenilemede geçici kullanım veya intifa devri mülkiyetimi tümden devretmekle aynı mıdır?

Aynı değildir. 5366 sayılı Kanun kapsamındaki tarihî yenilemede, proje tamamlanıncaya kadar getirilen geçici kullanım kısıtlaması, taşınmaz üzerinde intifa hakkı kurulması ve mülkiyetin devredilmesi ayrı işlemlerdir. Size sunulan belgede “kullanım” denmesi, bunlardan hangisinin uygulandığını tek başına açıklamaz. Önce bunun idarenin koyduğu bir kısıtlama mı, imzalayacağınız bir hak kurma anlaşması mı, yoksa mülkiyet edinimi mi olduğunu belirleyin.

Kanun, yenileme alanlarında mülkiyetin kamulaştırılması yerine, uygun görülürse intifa veya üst hakkı gibi sınırlı haklar kurulmasına da imkân tanır. İntifa hakkı mülkiyeti devretmez; fakat aksi düzenlenmedikçe hak sahibine taşınmazdan tam yararlanma yetkisi verir. Bu nedenle “tapu bende kalacak” sözü, taşınmazı eskisi gibi oturarak, işleterek veya kiraya vererek kullanmaya devam edebileceğiniz güvencesi değildir. İntifayı, yalnız dar bir enerji koridorunun kullanımına izin veren hakla aynı kapsamda düşünmeyin.

Anlaşmada hangi taşınmaz veya payın, kimin yararına, ne kadar süreyle ve hangi amaçla kullanılacağını açıkça görün. Tapu kaydı ve resmî senet yanında tahliye, bakım, kullanım geliri, teslim ve hakkın sona ermesine ilişkin maddeleri birlikte inceleyin. Taşınmazda intifa kural olarak tapuya tescille kurulur; sürenin dolması gibi sona erme nedenleri de tapudaki kaydın silinmesi yönünden ayrıca işlem gerektirebilir. Geçici proje kısıtlamasının bitmesiyle, ayrıca kurulmuş intifanın da kendiliğinden aynı gün silineceğini varsaymayın.

Bu seçeneklerin kanunda bulunması, idarenin mutlaka sizin istediğiniz hak türünü seçmek zorunda olduğu anlamına gelmez. Buna karşılık size intifa anlaşması sunulurken tam mülkiyet devrine ilişkin bir belge imzalatılıyorsa, iki işlemin farkının açıklanmasını isteyin. Kamu kurumlarına ait tarihî yapılardaki özel kullanım düzenini de özel mülkiyetiniz için doğrudan ölçü almayın; önce kendi taşınmazınız bakımından seçilen işlemin hukuki dayanağı ve sözleşmenin gerçek kapsamı netleşmelidir.