Piyasa araştırmasına proje açıklandıktan sonraki spekülatif teklifler katılmışsa ayıklanmalı mı?

Projenin kendisinin doğurduğu değer artışı kamulaştırma bedeline eklenmez. Bu nedenle proje duyurusu sonrasında oluşmuş spekülatif beklentilerin araştırmadaki fiyatı şişirip şişirmediği incelenmelidir. Fakat duyurudan sonraki her bilgi aynı nedenle bütünüyle dışlanmaz; fiyatın tarihini, niteliğini ve artışın kaynağını ayırmak gerekir.

Teklifin veya satışın tarihini, gerçekten işlem yapılıp yapılmadığını ve taşınmazın özelliklerini doğrulayın. Arsa için kanunun aradığı değerleme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satış koşulu ayrıca korunur; sonradan öğrenilen eski bir satış ile sonradan gerçekleşen satış aynı değildir. Teklif ve ilan, gerçekleşmiş bedel diye yazılmamalıdır. Genel piyasa hareketiyle yalnız projeye bağlanan beklenti de birbirinden ayrılmalıdır.

Bilirkişiden kullanılan fiyatın proje etkisi taşıyıp taşımadığını ve hangi karşılaştırmayla ayıklandığını açıklamasını isteyin. Proje öncesi uygun satışlar ve projeden benzer biçimde etkilenmeyen karşılaştırmalar bu incelemeye yardım edebilir; sırf duyuru yapılmış diye bütün fiyatlardan gerekçesiz tek yüzde düşülmez. Proje dışı, kanunen dikkate alınabilen gerçek nitelikler de spekülasyon adı altında yok sayılmamalıdır.