İdare hesabıma yatıracağı paradan kendi alacağını keseceğini bildirdi; neyi incelemeliyim?

Önce idarenin kesintiyi hangi borca ve hangi hukuki işleme dayandırdığını öğrenin. Size olan borcunu sizin ona olan borcunuzla sona erdirdiğini söylüyorsa takas; başka bir makamın haciz yazısını uyguluyorsa farklı bir işlem söz konusudur. Yalnız “alacağımızı keseceğiz” sözü, kesintinin geçerli olduğunu göstermez.

Genel takas kuralında alacakların karşılıklı olması, aynı türden edimlere ilişkin bulunması ve iki borcun da ödeme zamanının gelmiş olması gerekir. İdarenin alacağının hangi kişiye ait olduğunu, borçlusunun gerçekten siz olup olmadığını, tutarını ve vadesini belgeyle karşılaştırın. Alacağa itiraz ediyor olmanız tek başına takası imkânsız kılmaz; buna karşılık idarenin ileri sürdüğü her tutar da sırf yazıda yer aldığı için doğru kabul edilmez.

Takas iradesinin bildirilmesi ve takas edilebilen tutar önemlidir; genel kurala göre borçlar küçük olan miktar kadar sona erer. Zamanaşımına uğramış alacakta, takasın mümkün olduğu anda zamanaşımının henüz dolmamış olması aranır. Ayrıca bazı alacaklar ancak hak doğduktan sonra alacaklının rızasıyla takas edilebilir. Bu istisnaları incelemeden “rıza her zaman şarttır” veya “hiç gerekmez” denilemez.

Kesinti yazısını, dayanak borç belgesini, hükmedilen kamulaştırma tutarını ve ödeme dökümünü birlikte alın. Vergi veya başka kamu alacağı söz konusuysa özel tahsil ve mahsup hükmü ayrıca gösterilmelidir; genel özel hukuk takas kuralı her kamu kesintisini doğrulamaz. Hangi tutara hangi nedenle itiraz ettiğinizi somutlaştırın. Başvuru yolu ve süresi de kesintinin dayandığı işleme göre belirlenir; yalnız bankadan açıklama istemek ilgili işleme karşı başvurunun yerine geçmez.