Tapu sicili hatası yüzünden eksik bedel aldım; başka kişiye sebepsiz zenginleşme yolunun bulunması devletin sorumluluğunu kendiliğinden kaldırır mı?

Hayır; zararınızı başka bir kişiden sebepsiz zenginleşme hükümleriyle isteyebilmeniz, tapu sicilinin tutulmasından doğan zarar için Devlete yöneltebileceğiniz talebi kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bunlar farklı sorumluluk sebepleridir. Bununla birlikte, sicildeki yanlışlıkla uğradığınız gerçek zarar arasındaki bağlantı gösterilmelidir; iki ayrı yol bulunması aynı kaybı iki kez tahsil etme hakkı vermez.

Anayasa Mahkemesi, kamulaştırıldıktan sonra yüzölçümü düzeltilen bir taşınmazla ilgili olayda bu ayrımı incelemiştir. Eski maliklerin Hazineye karşı açtıkları dava, zarar bulunmadığı ve taşınmazı sonradan edinen kooperatife karşı sebepsiz zenginleşme davası açabilecekleri gerekçeleriyle reddedilmişti. AYM, o olayda doğrudan Devletten sicil zararının istenebildiğini ve diğer yolun yalnız teorik olarak gösterilmesinin yeterli olmadığını belirterek mülkiyet hakkı ihlali buldu. Ancak başvuruculara kendisi ek kamulaştırma bedeli hesaplayıp vermedi; yeniden yargılama yapılmasına karar verdi.

Bu örnekte parselin yerdeki sınırları değişmemiş, yeni bir arazi oluşmamıştı; eskiden beri var olan alanın sicile eksik yazıldığı anlaşılmıştı. Kamulaştırma davasında keşif yapılmasına rağmen hatanın bulunmaması ve büyük parselde her mirasçının kullandığı bölümden gerçek toplam alanı kolayca anlayamaması da değerlendirmede önem taşıdı. Yine de her alan farkını otomatik aynı hata saymayın. Güncel kadastro düzenlemesi fark ile yanılma sınırını aşan hatayı ayırır; teknik düzeltmenin nedeni ve eski kayıtlarla ilişkisi incelenmelidir. Zararın hesabı ve varsa sizin katkı kusurunuz ayrıca değerlendirilir.

Eski ve düzeltilmiş tapu kayıtlarını, kadastro ölçüm ve düzeltme belgelerini, kamulaştırma değerleme raporunu ve daha önce açılan davaların kararlarını birlikte inceletin. Düzeltme tarihinde artık malik olmamanız, eski sicil hatasından doğan zarar iddianızın da mutlaka sona erdiği anlamına gelmez. Talebinizin geçmiş bedeli yeniden belirletmeye mi, sicil zararına mı, yoksa karşı tarafın sebepsiz zenginleşmesine mi dayandığı açıkça gösterilsin. Bu yolların süre ve koşullarını ayrı değerlendirin; birine başvurmuş olmanın diğerini süresiz koruduğunu veya geçmiş ret kararını kendiliğinden kaldırdığını varsaymayın.