Gecekondu önleme bölgesindeki özel tapulu arazimle kamu arsasına yaptığım yapı aynı hak sahipliğine mi tabidir?

Hayır. Özel tapulu arsanın maliki olmakla kamu arsası üzerinde yapı yapmış olmak aynı hak sahipliği değildir. Gecekondu önleme bölgesi içinde bulunmak özel mülkiyeti kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Gecekondu Kanunu, amaçları için gereken özel arazi ve yapıları anlaşmayla satın alma veya kamulaştırma yolunu ayrıca düzenler.

Kamu arsasındaki yapı ise sırf sizin tarafınızdan yapıldı diye altındaki araziyi mülkünüz hâline getirmez. Gecekondu Kanunu’ndaki arsa tahsisi; öncelik, yoksulluk veya dar gelir ve başka konut ya da uygun arsa sahibi olmama gibi koşullara bağlı ayrı bir imkândır. Bu kapsamda hak sahibi kabul edilmek, özel arsa malikinin kamulaştırma bedeline hak kazanmasıyla aynı işlem değildir.

Arazi size ait değil diye yapı yönünden her talebin sıfır olduğunu da kabul etmeyin. Kamulaştırma Kanunu’nun 19. maddesi, kapsamına giren başkası adına tapulu veya zilyetçe kazanılmamış yerlerin kamulaştırılmasında bina için asgari levazım bedelini ve ağaç için kanuni değerlemeyi ayrıca düzenler. Asgari levazım bedeli, arsa ve binanın birlikte tam piyasa değeri değildir. Mera, orman ve özel mülkiyete elverişli olmayan diğer kamu mallarının rejimini, yalnız Hazine adına kayıtlı olma durumuyla aynı saymayın; bu hüküm her kamu arsasındaki yapıya koşulsuz ödeme güvencesi vermez.

Tapu ve kadastro kaydını, yapının kim tarafından yapıldığını gösteren belgeleri, tahsis veya satış kararını ve varsa eski hak sahipliği işlemlerini ayrı ayrı sunun. Talebiniz arsa mülkiyetinin bedeli mi, yapıya ilişkin bir ödeme mi, yoksa konut veya arsa tahsisinden yararlanma mı, açıkça belirtin. Alanı hangi kurumun hangi dönemde oluşturduğu da önemlidir: Gecekondu Kanunu’nun ek 6. maddesi eski Bakanlık ve TOKİ alanlarıyla belediyelerce oluşturulan alanlarda uygulama yetkisini farklı düzenler.