Bakanlık ile belediye teminat bakımından aynı mı değerlendirilmeli?

İcranın geri bırakılması için teminat bakımından bakanlıkla belediyeyi yalnız ikisi de kamu kurumu diye aynı saymayın. Bakanlık merkezî Devlet örgütü içinde yer alırken belediye ayrı bir kamu tüzel kişisidir. İcra ve İflas Kanunu’nun 36. maddesindeki borçlu Devlet için teminat istisnası, sırf kamu tüzel kişisi olduğu gerekçesiyle belediyeye otomatik taşınamaz.

Belediyenin bazı mallarının haczedilememesi veya belirli taşınmazlarının vergi ve harçlardan muaf olması başka konulardır. Bunları icranın geri bırakılması için teminat göstermeme yetkisiyle eşitlemeyin. İlamdaki ve takipteki borçluyu, ileri sürülen muafiyet maddesini ve istenen işlemi yan yana inceleyin; bakanlığa bağlı fakat ayrı tüzel kişiliği bulunan bir kurumun adını da doğrudan bakanlıkla aynı kabul etmeyin.

Kamulaştırmaya özgü özel hüküm ayrıca önemlidir. Anayasa Mahkemesinin 7 Ağustos 2026’da yayımlanan iptali, ek 4’ün ikinci fıkrasındaki teminat muafiyetini kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davaları yönünden etkilemiştir. Bu, bütün kamulaştırma ve bütün özel muafiyet hükümlerinin kaldırılması değildir. Somut alacağın türüyle dayanılan hüküm eşleştirilmeden belediyenin her durumda teminat vermesi gerektiği de söylenemez.

Muafiyet varsa bile icra kendiliğinden durmaz. Kanun yolu başvurusu, icra müdürünün karar getirmek için verdiği süre ve icra mahkemesinin geri bırakma kararı ayrı işlemlerdir. Dosyadan bunların örneklerini isteyin. Nakit kamulaştırma bedelinin bankaya yatırılmasıyla icrayı geri bırakmak için güvence gösterilmesi de farklı yükümlülüklerdir.