Bilirkişi ağaçları ve evimi de kamulaştırma bedeline ekledi; belediye vergi farkını hesaplarken arazi ve yapı değerlerini ayırmadan toplamı kullanabilir mi?

Arazi, ev ve ağaçların bedelde birlikte bulunması, toplamın hangi vergi değerine karşılık geldiği açıklanmadan kullanılmasını haklı kılmaz. Önce belediyenin hangi vergi işlemini yaptığını ve karşılaştırdığı tutarın hangi taşınmaz, yıl, alan ve paya ait olduğunu belirleyin. Amaç bütün ağaç ve yapı tutarlarını otomatik olarak vergiden çıkarmak değil, aynı kapsamı karşılaştırıp karşılaştırmadığını denetlemektir.

Kamulaştırma raporunda arazi, yapı ve diğer değer unsurları ayrı ayrı gösterilir. Emlak vergisinde de arazi veya arsa değeriyle bina değeri aynı yöntemle hesaplanmaz. Üstelik bina vergi değerinin hesabına arsa veya arsa payı değeri de girebilir. Bu nedenle rapordaki arazi tutarını belediyenin bina değerine yeniden eklemek veya bina tutarını bütünüyle dışlamak, kayıtlar görülmeden doğru kabul edilemez.

Bilirkişi raporunun kalem dökümünü, bedel kararını ve belediyenin vergi değerini oluşturan hesabı yan yana koyun. Ağaçların hangi nitelik ve tutarla rapora girdiğini; belediyenin ağaçlı araziyi, binayı ve binaya bağlı arsayı nasıl kaydettiğini sorun. Arazinin ağaçlandırılması veya ağaçlı yerin tarlaya dönüşmesi de kanunda vergi değerini değiştiren nedenler arasındadır. Bu yüzden “ağaç parasıdır, hiçbir vergi hesabıyla ilişkisi olamaz” şeklinde genel bir kural kurulamaz.

İşlem kamulaştırma bedeli ile vergi değeri farkına dayanıyorsa, kamulaştırıldığı yılın vergi değeri ve kesinleşmiş bedel koşulu ayrıca kontrol edilir. Aynı unsurun iki kez sayılması veya rakam hatasıyla, hangi unsurun hukuken hesaba girmesi gerektiğine ilişkin uyuşmazlık farklıdır. Belediyeden kalemlerin eşleştirildiği gerekçeli hesabı isteyin; her kapsam tartışmasının basit vergi hatası düzeltmesiyle çözüleceğini varsaymayın.