Bilirkişinin istediği parayı verdim, sonra rapora itiraz ettim; paramı geri istememle raporun değiştirilmesini istemem aynı başvuru mu?

Hayır. Verdiğiniz parayı geri istemek ile bilirkişi raporunun teknik içeriğine itiraz etmek aynı talep değildir. Önce paranın mahkemece belirlenmiş ücret veya gider avansı mı, özel olarak aldığınız bir uzman hizmetinin bedeli mi, yoksa başka bir amaçla istenen ödeme mi olduğu belirlenmelidir. Yalnız “bilirkişiye para verdim” bilgisinden ödemenin hukuka aykırı amaçla yapıldığı sonucu çıkarılamaz.

Ödeme belgesini, paranın neden istendiğini gösteren yazışmayı, varsa mahkemenin ücret kararını veya özel hizmet anlaşmasını saklayın. Mahkeme bilirkişisinin ücret ve giderleri mahkemece belirlenir; kamulaştırmada görevlendirilen bilirkişinin mahkemenin takdir ettiği ücret dışında çıkar sağlaması yasaktır. Buna karşılık özel uzman hizmetiyle mahkemece görevlendirilmiş bilirkişilik aynı değildir. Dosyadaki ücret veya avans hesabının incelenmesi ile bir kişiden özel hukuk ilişkisine dayanarak para istenmesinin muhatabı ve dayanağı farklı olabilir.

Rapor yönünden hangi ölçünün, verinin veya gerekçenin yanlış olduğunu mahkemeye ayrıca gösterin. Para iadesi istemeniz raporu kendiliğinden geçersiz kılmaz; rapora itiraz etmiş olmanız da ödediğiniz her tutarın geri verilmesini sağlamaz. İade talebinin gerekçesini araştırırken rapora karşı uygulanacak süreleri kaçırmayın; şikâyet veya geri ödeme görüşmesi bu süreleri otomatik durdurmaz.

Paranın haklı bir sebep olmadan alındığı ileri sürülüyorsa, geri istemenin koşulları ve kapsamı ayrıca incelenir. Hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şeylerin geri istenememesine ilişkin kural da vardır. Bu nedenle ödemenin gerçek amacını ve koşullarını gizlemeden açıklayın; bu kuralın uygulanacağını da uygulanmayacağını da yalnız sorudaki ifadeden hareketle peşinen kabul etmeyin. Mevcut belgelerle hem ödeme talebini hem rapordaki somut sorunu ayrı başlıklar altında değerlendirmek gerekir.