Yapımın kullanım ömrü dolduğu söyleniyor ama hâlâ sağlam; sıfır değer gerekçesi yeterli mi?

Yalnız “kullanım ömrü doldu” denilerek sıfır değer yazılması, hesabı denetlemeye yeterli bir açıklama değildir. Hangi bedel türünün hesaplandığı, hangi yapı özelliklerinin esas alındığı ve sıfıra hangi işlemle ulaşıldığı gösterilmelidir. Buna karşılık yapının hâlâ ayakta olması veya kullanılması da teknik olarak sağlam olduğunu ve mutlaka belirli bir pozitif bedel taşıdığını tek başına kanıtlamaz.

Rapordaki yapı türünü, kabul edilen yaşı, mevcut imalatı, maliyet kaynağını ve yıpranma hesabını ayrı ayrı kontrol edin. “Ömür doldu” ifadesi bir cetveldeki yaş aralığına mı, yerinde belirlenen duruma mı, başka bir teknik kabule mi dayanıyor? Proje, yapım ve bakım kayıtlarını mevcut durumla karşılaştırın. Bilirkişiden kullanılan yöntemin bu yapıya neden uygun olduğunu ve her indirimin hangi tutardan yapıldığını açıklamasını isteyin; bir ömür sayısını kendiniz seçip kalan yıllara göre bedel üretmeyin.

Sıfır sonucun yalnız açıklanmamış bir varsayımdan çıktığını düşünüyorsanız, varsayımı ve onunla çelişen belgeyi mahkemeye göstererek eksikliğin tamamlanmasını isteyin. Her yapı için sabit bir hurda değeri veya asgari ödeme oranı bulunduğunu kabul etmeyin. Kanunda başkası adına tapulu, sahipsiz veya zilyedin mülkiyetini kazanmadığı yerdeki bina için düzenlenen asgari levazım bedeli özel bir hak sahipliği durumuna ilişkindir; bütün yapıların yıpranmasına uygulanacak genel bir alt sınır değildir. Önce doğru bedel rejimi ve gerekçeli teknik hesap belirlenmelidir.