Kalan taşınmazda artış olduğu iddiası ile onarım masrafları aynı kalemde mahsup edilebilir mi?

Sonuç hesabında farklı kalemlerin birlikte değerlendirilmesi mümkün olsa da, kalan taşınmazdaki değer artışı ile onarım gideri açıklamasız biçimde tek rakam içinde eritilmemelidir. Değer artışı, kalan bölümün kamulaştırma nedeniyle değer kazanmasına; onarım gideri ise kesilen yapı veya tesisin kalan parçasını eski işlevine getirmeye ilişkindir. Birinin varlığı diğerinin bulunmadığını kendiliğinden göstermez.

Raporda alınan kısmın bedeli, kalan bölümde ileri sürülen artışın nedeni ve tutarı, yapılacak onarımın kapsamı ve gideri ayrı görülsün. Kalan yerdeki değer artışı nedeniyle yapılacak indirim, kamulaştırılan kısmın bedelinin yüzde ellisini aşamaz. Onarım kalemi ise kalan kısmın imar mevzuatına göre kullanılmaya elverişli olması ve kesilen yapı veya tesisten malike kalan bölümün eski niteliğiyle kullanılabilir duruma getirilmesi koşullarıyla değerlendirilir; her yeni yatırım masrafı bu kapsama girmez.

Aynı onarım gideri, ayrıca kalan değerin düşüklüğü içinde ikinci kez sayılmaz. Buna karşılık “değer artışı var” denilerek gerekli onarımın ne olduğu araştırılmadan silinmesi de hesabı denetlenemez hâle getirir. Mahkemeden, her kalemin hangi etkiyi karşıladığının ve son toplamda nasıl işlendiğinin açıklanmasını isteyin. Sorun yalnızca iki rakamın birbirinden çıkarılıp çıkarılamaması değil, gerçek artışın, giderin ve varsa farklı bir değer kaybının doğru ayrılıp kanuni sınırlarla değerlendirilmesidir.